TAIJIAO – co mogę zrobić dla swojego dziecka zanim się urodzi?

Taijiao (tai  oznacza ‘zarodek’, jiao – ‘nauczać’) to część starożytnej medycyny Chin, która opisuje jaki wpływ ma kobieta w ciąży na przyszłe życie swojego dziecka. W Chinach taijiao jest znane od przynajmniej 2000 lat, ale świat medycyny zachodniej dopiero niedawno zdołał udowodnić, że dziecko w łonie matki ma świadomość, reaguje na jej zachowanie i doskonale zdaje sobie sprawę z tego, co się dookoła niego dzieje.


‘Kiedy dziecko jest w łonie matki, dzieli z nią jedno ciało. Jeśli jest tam gorąco, obojgu im jest gorąco. Jeśli jest tam zimno, obojgu jest zimno. Jeśli jest jakaś choroba, chorują oboje. Jeśli nastąpi poprawa, oboje odzyskują siły. Z tego powodu, przyszła matka powinna podchodzić ze szczególną rozwagą i dbałością do tego, co je, pije i robi na co dzień.’

Zhu Danxi, lekarz w dynastii Yuan, XIV w.


Taijiao opisuje, że ‘esencja’ dziecka pochodzi od obojgu rodziców, ale w czasie ciąży matka może ją wzmocnić albo osłabić. Dieta i emocje matki mają nie tylko wpływ na stan zdrowia dziecka w momencie urodzenia, ale w całym jego życiu. Dopiero w późnych latach 80-tych, za sprawą profesora David’a Berker’a z Wielkiej Brytanii, medycyna zachodnia zauważyła, że choroby nie są jedynie wynikiem genetyki lub tego jak człowiek żyje. Profesor ten prześledził dane statystyczne noworodków i odkrył, że istnieje związek pomiędzy wagą dziecka w momencie urodzenia, a tym, jakie jest prawdopodobieństwo, że dotknie go w przyszłości choroba wieńcowa. Kolejne badania przyniosły wnioski, że chroniczne choroby takie, jak cukrzyca, osteoporoza, nadciśnienie, wylewy czy otyłość są również powiązane ze stanem, w jakim urodziło się dziecko. Profesor Berker mówi, że metabolizm i komórki ciała dziecka zostają w pewien sposób zaprogramowane poprzez rodzaj pożywienia jakie dostarcza mu matka. Taki ‘program’ determinuje to, jak bardzo podatne będzie dziecko na choroby chroniczne w dalszym swoim życiu.

Medycyna zachodnia długo podchodziła sceptycznie do tych badań, ale w rezultacie możemy powiedzieć, że to dzięki nim zmienił się sposób w jaki dziś medycyna postrzega zdrowie kobiety i odżywianie w okresie ciąży i przygotowania do niej. Od tego czasu, kolejne badania potwierdzały wpływ, nie tylko diety matki na dalsze zdrowie dziecka, ale także jej emocji, nawyków czy aktywności fizycznej.


‘W czasie pierwszego miesiąca ciąży, przepływ krwi jest blokowany i hamowany, dlatego kobieta nie powinna się nadwyrężać. Miejsce, gdzie śpi powinno być spokojne i wyciszone, a jej samej nie powinno się niczym alarmować ani niepokoić.’

‘W okresie drugiego miesiąca ciąży, w łonie matki powstaje ‘esencja’ dziecka, a ciężarna kobieta powinna uważać i chronić się przed tym, żeby żadna troska czy niebezpieczeństwo nie targało jej emocjami.’

‘W trzecim miesiącu, musi unikać poczucia żalu i cierpienia, zamyślania się, zatracania w myślach, strachu i wzburzenia.’

‘W czwartym miesiącu, powinna dbać o uspokojenie swojego ciała, harmonizować serce i wolę, pić i jeść umiarkowanie.’

                                                                  Sun Simiao, lekarz dynastii Tang, VII w.


Współczesne badania potwierdziły, że kobiety, które z jakichś względów były pod wpływem stresu we wczesnym okresie ciąży, rodziły dzieci, które często nękały rożnego rodzaju niepokoje około 8-ego roku życia lub napotykały jakieś problemy z rozwojem dziecka. Zauważono też wpływ na to, że takie dzieci częściej okazywały się być oburęczne. Natomiast nie zauważona żadnego z tych związków, kiedy kobieta przechodziła przez coś stresującego w późniejszym okresie ciąży.

Stres, którego jednak zwykle nie można uniknąć w codziennym życiu, nie zawsze okazywał się czymś negatywnym dla rozwoju dziecka. W 2006 r. przeprowadzono porównanie dzieci kobiet, które w okresie mniej więcej połowy ciąży doznały stresujących sytuacji i wyciągnięto wnioski, że umiarkowana dawka napięcia w tym okresie działa stymulująco – nie tylko rozwój ruchowy tych dzieci okazał się lepszy, ale także zdolności umysłowe.

Niektóre z zaleceń taijiao były dosyć restrykcyjne i trudne do ciągłego przestrzegania. Poza utrzymywaniem spokojnego umysłu zalecano kobietom siedzieć zawsze prosto, nie wyrażać się obraźliwie, unikać strasznych widoków i krzykliwych barw.

Dla upewnienia się, że kobieta urodzi piękne dziecko, należało w trzecim miesiącu ciąży używać przedmioty wykonane z białego nefrytu oraz często przebywać w ogrodzie, rozkoszując się widokiem pawi. Jeśli dodatkowo chcielibyśmy dziecko uzdolnione i cnotliwe, dobrze byłoby czytać poezję i oświecające książki. W latach 30-tych, kiedy nadeszło wielkie odrodzenie taijiao w Chinach, kobietom odradzano czytania ówczesnej literatury i chodzenia do kina. W późniejszych badaniach okazało się, że rzeczywiście oglądanie scen, wywołujących silne przeżycia u kobiety, oddziałuje na dziecko. Stwierdzono, że dzieci te są bardziej poirytowane w pierwszych tygodniach życia.

Większość zasad taijiao nie jest tak restrykcyjna i odnosi się w zasadzie do diety i emocji przyszłej mamy. Z pism lekarza Sun Simiao wynika, że główny nacisk na to, aby dbać o stan emocjonalny kobiety dotyczy pierwszych miesięcy ciąży – przede wszystkim bez stresu, lęku i zmartwień. W kolejnych miesiącach natomiast, bardziej należy zadbać o aktywność fizyczną i odżywianie.


‘Podczas szóstego miesiąca wykształcają się oczy i usta dziecka. Należy zrównoważyć pięć smaków, jeść słodycze i przysmaki, ale nie pozwalać jej na przejadanie. ‘

 Sun Simiao, lekarz dynastii Tang, VII w.


Simiao w szóstym miesiącu poleca dietę bogatą w mięso ptaków drapieżnych i dzikich zwierząt. Ma ona wzmocnić dziecko, jego plecy i kręgosłup, odżywić kości. Słodycze, o których Simiao pisze, to pokarmy pochodzenia naturalnego o smaku słodkim. Nie chodzi tu o dzisiejsze sklepowe słodycze, których w VII wieku raczej nie można było dostać, ale produkty naturalnie zakwalifikowane do słodkich, czyli też wzmacniających organizm. Tutaj możesz pobrać pomocnicze arkusze 5 smaków. Jest tam lista produktów naturalnie słodkich.

Dzięki rozpoczętym przez profesora Berker’a badaniom wiemy, że dieta matki może być przyczyną chorób u dorosłej osoby. Jak ważne jest wówczas dbanie o dietę pokazują też badania przeprowadzone na dzieciach matek, które urodziły je w okresie powojennym. W tych skrajnych przypadkach niedożywienia czy głodu, pewne schorzenia przechodziły nawet na dalsze pokolenia. Szczególnie, kiedy głód dotykał kobiet będących w 3 semestrze ciąży.

Tak więc, dobre odżywianie jest ważne. Dobre odżywianie nie oznacza, że trzeba jeść dużo, ale dbać o jakościowe i zbilansowane dania. Kobiety, które jedzą niezdrowo i za dużo, objadają się tzw. ‘junk food’ szkodzą swoim dzieciom w równym stopniu, co te niedożywione. Ich dzieci w dorosłym życiu dużo częściej zapadają na choroby serca i układu krwionośnego.


W siódmym miesiącu ciąży, Simiao zaleca kobiecie ‘ćwiczyć kończyny, nie pozwolić jej być zastygłą i bez ruchu, zaangażować ją w aktywność fizyczną, w skłony i w rozciąganie, wszystko po to, aby poruszyć jej krew i qi’.


Po latach bardzo różnych opinii na temat tego, czy kobieta w ciąży powinna ćwiczyć, oczekujące matki coraz częściej powracają do tradycyjnego modelu, który zalecał ruch. Dobiera się dziś ćwiczenia stosowne dla ciężarnych, które pomagają zredukować zmęczenie, obrzęki czy bezsenność, a także ułatwić i skrócić czas porodu. Nawet w biblijnych przekazach jest wzmianka o tym, jak położne donosiły faraonowi, że niewolnice żydowskie miały dużo łatwiejszy i mniej bolesny poród niż Egipcjanki, ponieważ przez większość okresu oczekiwania na dziecko pracowały fizycznie. To, że odpowiednie ćwiczenia w ciąży są dla kobiety i jej dziecka korzystne, medycyna zachodnia udowodniła stosunkowo niedawno. Okazało się, że ruch nie tylko poprawia pracę serca u matki, ale trenuje też serce dziecka. W zależności od czasu jaki kobieta poświęcała na aktywność fizyczną, mózg dziecka rozwijał się lepiej (20 minut ćwiczeń, 3 razy w tygodniu), czy też dziecko szybciej przybierało na wadze (55 minut, 3 razy w tygodniu).

Pomimo tego, że tradycyjne taijiao nakładało na matkę olbrzymią odpowiedzialność za wszystko co robi, je, czy przeżywa w okresie ciąży, najważniejsze jest dać odczuć dziecku, że jest przez nas kochane i oczekiwane, a o siebie dbać do tego stopnia, na ile to możliwe.

 

Bibliografia

 

Peter Deadman, Taijiao (Foetal Education), ‘Journal of Chinese Medicine’ (2014)

Może Cię zainteresuje

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *